Stres cieplny
Stres cieplny staje się coraz większym problemem w produkcji trzody chlewnej, ma to związek z globalnym ociepleniem. Obecnie średnie temperatury są wyższe o 1,3oC niż 150 lat temu, a kontynentem zmagającym się z najszybszym wzrostem temperatur jest Europa.
Świnie dostosowują swoje zachowanie, aby lepiej radzić sobie ze stresem cieplnym. Niestety „walka” z nim jest bardzo kosztowna. Od zwierzęcia wymaga niemałego wysiłku, a hodowcę naraża na straty finansowe.
Następstwa stresu cieplnego
Kiedy pojawia się stres cieplny, aktywowane są mechanizmy termoregulacji. Mechanizmy te obejmują zmiany behawioralne i metaboliczne, które zmniejszają obciążenie cieplne organizmu w celu utrzymania normalnej temperatury ciała świni.
- Stres cieplny ma negatywny wpływ na integralność jelit, prowadzi do zmniejszenia spożycia paszy, co powoduje, że świnia zmniejsza swoją aktywność metaboliczną, zmniejszając w ten sposób ilość ciepła wytwarzanego w wyniku trawienia i wchłaniania składników odżywczych paszy.
Wysokie temperatury otoczenia prowadzą do zwiększenia częstości oddechów i zwiększonego zużycie wody. Zaobserwowano, że w okresie letnich upałów średni dzienny przyrost ulega zmniejszeniu, a współczynnik konwersji paszy (FCR) rośnie.
Straty ekonomiczne
Należy podkreślić, że stres cieplny nie jest problemem, z którym zmagają się wyłącznie hodowcy regionów tropikalnych. Hodowcy świń, których fermy zlokalizowane są w krajach, w których panuje klimat umiarkowany również się z nim borykają.
Oszacowano, że roczne straty spowodowane stresem cieplnym w samym tylko amerykańskim przemyśle zwierzęcym wynoszą prawie 1 mld USD w przypadku trzody chlewnej[1],[2]. Co więcej, zwiększona selekcja genetyczna dla cech produkcyjnych (tj. przyrost tkanki beztłuszczowej, wydajność mleczna i płodność) prowadzi do zmniejszonej tolerancji na stres cieplny. Oznacza to, ze potencjalne straty finansowe wynikające z omawianej problematyki mogą rosnąć.
Sposoby na stres cieplny
Konsekwencje stresu cieplnego dla produkcji trzody chlewnej można zminimalizować za pomocą kilku praktycznych metod zarządzania. Kluczowe znaczenie ma zapewnienie zwierzętom dobrej wentylacji i systemu chłodzenia (zraszacze wodne, wentylatory i panele chłodzące).
W okresie podwyższonych temperatur nie można zapomnieć o zagwarantowaniu świniom swobodnego dostępu do wystarczającej ilości czystej i chłodnej wody.
Trzeba zwrócić uwagę na zagęszczenie w kojcach i należy zadbać o przeszkolenie pracowników fermy, by potrafili oni diagnozować symptomy stresu cieplnego, by wiedzieli, że w warunkach podwyższonych temperatur świnie są bardziej drażliwe, skore do agresywnych zachowań.
Ponadto chcąc zminimalizować ewentualne skutki stresu cieplnego należy przeanalizować skład mieszanki paszowej. Kluczowe znaczenie ma odpowiedni poziom białka, aminokwasów, włókna, energii – skład powinien być dopasowany do potrzeb zwierząt tracących apetyt w okresie letnich upałów. Aby zwiększyć wykorzystanie potencjału mieszanki, która przez upały jest gorzej pobierana, warto wdrożyć otoczkowany maślan wapnia (Butifour®CCB), który jest źródłem energii dla enterocytów i który zwiększa powierzchnię chłonną jelit. Stosowanie go jest najbardziej uzasadnione w przypadku grup, u których układ pokarmowy jest na etapie rozwoju.
W sytuacji zwiększonego ryzyka stresu cieplnego warto również wziąć pod uwagę poziom betainy, która odgrywa m.in. rolę w metabolizmie białek i lipidów w wątrobie, jest uważana za niezwykle skuteczny środek osmoprotekcyjny dla komórek, chroni białka przed denaturacją. Dlatego kupując premiks, warto przeanalizować jego skład.
W redukowaniu skutków stresu cieplnego pomaga również:
Dawka: 300-400 g/1 t paszy
Ponadto w ostatnich latach rośnie zainteresowanie fitobiotykami, które są w stanie przynieść ulgę, gdy temperatura stanowi dla zwierzęcia wyzwanie. Roślinne dodatki stymulują apetyt, zmniejszają ryzyko strat wynikających ze stresu cieplnego. Takie właściwości posiada:
Dawka: 600 g/1 t paszy
Działanie: wspiera działanie układu oddechowego, pracę wątroby, działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo, przeciwzapalnie, antyoksydacyjnie, niweluje problemy w rozrodzie, które pojawiają się w okresie letnich upałów