Mikotoksyny w paszy
Istnienie co najmniej 500 różnych mikotoksyn[1], ale uwaga naukowców skupiła się głównie na tych, które okazały się toksyczne dla ludzi i zwierząt.
W przypadku drobiu najgroźniejsze są trichoteceny, aflatoksyna i ochratoksyna (Tabela 1).
Grzyby wytwarzające mikotoksyny dzieli się na dwie grupy (Tabela 2):
- grzyby „atakujące” przed zbiorami
- grzyby pojawiające się dopiero po zbiorach
Straty finansowe
- Sprzyjające warunki do wytwarzania mikotoksyn to odpowiednio wysoka temperatura i wilgotność. Mikotoksyny występują w różnych produktach, takich jak pasze dla zwierząt, zboża. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oszacowała, że około 25% zbóż produkowanych na świecie jest zanieczyszczonych mikotoksynami. Ponadto, oceniono, że 72–79% próbek pasz z różnych części świata zawierało mikotoksyny2.
Warunki sprzyjające rozwojowi grzybów
W regionach o umiarkowanym klimacie, w tym m.in. w Polsce, na szczególną uwagę zasługują mikotoksyny produkowane przez grzyby z grupy Fusarium – obfite opady deszczu sprzyjają ich powstawaniu.
Ulewy, które nierzadko dają się we znaki w trakcie miesięcy letnich, stanowią utrudnienie nie tylko podczas żniw. Mogą mieć negatywny wpływ na jakość komponentów paszowych, i tym samym mogą obniżać wyniki produkcyjne przez cały rok.
Latem, które upływa pod znakiem opadów deszczu jest lato 2025, obliczono, że w pierwszej połowie lipca tego roku w niektórych regionach centralnej Polski i na południu opady osiągnęły 150-200% normy lipcowej.
Tymczasem na północy Polski suma opadów przekroczyła 270% normy, co oznacza, że w tym regionie spadło ponad dwa i pół razy więcej deszczu niż zwykle.
Wybór sorbentu na mikotoksyny – czym się kierować decydując się na konkretne rozwiązanie?
W celu uniknięcia przykrych konsekwencji obecności mikotoksyn w paszy warto zastosować skuteczny sorbent na mikotoksyny. Pojawia się jednak pytanie – który wybrać? Na rynku nie brakuje produktów o takich właśnie właściwościach.
Po pierwsze, warto wybrać sorbent wieloskładnikowy, który jest w stanie uporać się z szerokim wachlarzem mikotoksyn.
Po drugie, warto również zwrócić uwagę na poziom składników aktywnych, dzięki czemu cena za dawkę nie zwala z nóg, i tym samym nie obciąża nadmiernie portfela.
Po trzecie, należy zwrócić uwagę na skład produktu. Mimo że lista dodatków paszowych polecanych przez żywieniowców zdaje się wydłużać z roku, na rok, sorbenty należą do tych pierwszego wyboru. Jednak by móc w pełni wykorzystać potencjał stada lepiej wybrać detoksykant, który poza mikotoksynami nie wiąże witamin, składników mineralnych.
Szukając sorbentu wieloskładnikowego, z wysokim poziomem składników aktywnych, warto zwrócić uwagę na Elitox. Jego zaletą jest kompozycja odpowiednich składników (Tabela 3), dodatek ten neutralizuje mikotoksyny oraz endotoksyny (tj. lipopolisacharydy – LPS), które wywołują:
- reakcje zapalne i potencjalnie powodują zmniejszenie spożycia paszy,
- zaburzenia wzrostu i zmiany funkcji metabolicznych,
- mogą wpływać na rozwój kości i wchłanianie minerałów, a także na zdrowie jelit.
[1] Behnke K., Beyer S. 2002. Effect of feed processing on broiler performance. In Proceedings of the VIII. International Seminar on Poultry Production and Pathology, vol. 7: 12-14. [2] Cimbalo A. i in. 2020. Toxicity of mycotoxins in vivo on vertebrate organisms: A review. Food and Chemical Toxicology vol. 137.