SŁABA KONDYCJA RACIC
Odchylenia od normalnego chodu zwierzęcia są objawem klinicznym wielu różnych schorzeń, a nie chorobą samą w sobie. Są one uważane za poważny problem w wysokowydajnych stadach bydła mlecznego.
PRZYCZYNY PROBLEMÓW Z RACICAMI
Ich występowanie jest związane z wieloma czynnikami, mogą być konsekwencją złej korekcji, urazów, nieodpowiedniego podłoża, nieodpowiedniego żywienie (szczególnie sprzyjającego chorobom metabolicznym). Wysokowydajne krowy są szczególnie narażone na tego typu problemy. Długotrwałe stanie krowy w oborniku i moczu sprawia, że racica staje się nadmiernie miękka. Może to prowadzić do pęknięć na piętach i podeszwach, powodując powstawanie wrzodów, ropni lub infekcji.
PROBLEMY Z RACICAMI = STRATY EKONOMICZNE
Szacuje się, że kulawizny są trzecią najbardziej kosztowną kwestią zdrowotną u krów mlecznych po mastitis i obniżonej płodności[1]. W zależności od skali problemu można zidentyfikować następujące straty wynikające z kulawizn:
- zmniejszone spożycie suchej masy,
- zmniejszenie długowieczności stada,
- ograniczenie możliwości wykorzystania potencjału reprodukcyjnego.
Straty finansowe wynikają również z negatywnego wpływu kulawizn na produkcję mleka – krowy, u których obserwuje się problemy z racicami produkują ponad 1000 l mleka mniej/laktację niż sztuki zdrowe[2][3].
Szacuje się, ze jeden przypadek kulawizny może kosztować od 90 do 300 USD (czyli 350-1200 zl)[4]. Koszt tego typu problemów zdrowotnych zależy w dużej mierze od rodzaju schorzenia. Oszacowano, że koszt choroby linii białej to ok. 226 euro (ok 950 zł), zapalenia skóry palców (Dermatitis digitalis) – 201 euro (ok. 840 zł), zgnilizny racic 308 euro (ok. 1 290 zł)[5].
ZAPOBIGANIE
Chcąc uniknąć kulawizn, schorzeń, uszkodzeń racic należy przeanalizować skład dawki żywieniowej. Powinna ona być dopasowana do aktualnych potrzeb stada. Należy uwzględnić w niej odpowiednią ilość witamin, składników mineralnych.
Po pierwsze – kontrola pH żwacza. Aby uniknąć problemów z racicami, warto przeanalizować skład dawki żywieniowej pod względem poziomu łatwo fermentujących węglowodanów i włókna strukturalnego. Nadmiar pierwszych i niedobór tego drugiego stanowi prosty przepis na kwasicę – najważniejszą przyczynę ochwatu (laminitis), czyli aseptycznego rozlanego zapalenia warstwy dermalnej w racicy. Dlatego tak ważne jest uwzględnienie w żywieniu komponentów buforujących, zmniejszających ryzyko nadmiernego spadku pH w żwaczu.
Po drugie – kontrola poziomu wybranych witamin i składników mineralnych w żywieniu. Warto mieć świadomość, że podstawowym budulcem racicy jest keratyna, która powstaje w procesie keratynizacji. Biotyna (witamina B7) wpływa bezpośrednio na przebieg tego procesu. Podawanie 20 mg biotyny dziennie krowom mlecznym znacznie zmniejsza częstość występowania kulawizn. Dla prawidłowego przebiegu procesu produkcji keratyny, który jest związany ze zdrowiem racic, istotne są również niektóre pierwiastki śladowe, takie jak cynk (Zn), mangan (Mn) i miedź (Cu). Na uwagę zasługuje równi wapń (Ca). Wapń odgrywa istotną rolę w keratynizacji i jest niezbędny w końcowym etapie tworzenia dojrzałych komórek rogowych [6].
Po trzecie – kondycja wątroby ma znaczenie. W sytuacji gdy nie jest ona w optymalnym stanie by móc zadbać o racicę najpierw trzeba uwzględnić w żywieniu składniki o właściwościach hepatoprotekcyjnych (ochronnych względem wątroby). A jest to możliwe dzięki:
Dawka: 10-20 g/szt./dzień
Warto podkreślić, że wielkość dawki powinna być dopasowana do skali problem.
Jeśli trwa on dłuższy okres czasu, warto na początek zastosować wyższą dawkę.
Jak działa Herb-All Liver?
Herb-All LIVER poprawia kondycję aparatu ruchu na kilka sposobów:
- poprawiając pracę wątroby, zwiększa produkcję kreatyny (produkowana jest on głównie w komórkach wątroby, a następnie rozprowadzana do innych narządów ciała przez układ krążenia), która pobudza produkcję kolagenu. Zadaniem kolagenu jest utrzymywanie integralności strukturalnej oraz sprężystości tkanki łącznej racic,
- dzięki właściwościom wspierającym odporność, właściwościom przeciwzapalnym zmniejsza ryzyko rozprzestrzeniania się chorób bakteryjnych racic (m.in. zanokcicy, choroby Mortellaro, znanej również jako truskawkowa piętka),
- wspiera wątrobę, która odgrywa główną rolę w aktywacji witaminy D, co przekłada się na zdrowie kości. Aktywna postać witaminy D jest potrzebna do mineralizacji kości; działa ona na receptory w jelitach w celu promowania wchłaniania wapnia.
[1] Bruijnis M. R. N., Hogeveen H., Stassen E. N. 2010. Assessing economic consequences of foot disorders in dairy cattle using a dynamic stochastic simulation model. Journal of Dairy Science 93(6): 2419-2432. [2] Archer S. C., Green M. J., Huxley J. N. 2010. Association between milk yield and serial locomotion score assessment in UK dairy cows. Journal of Dairy Science. 93: 4045– 4053. [3] Prasomsri P. 2022. Effect of lameness on daily milk yield in dairy cow. The Thai Journal of Veterinary Medicine: Vol. 52: Iss. 4, Article 4. [4]Cha E., Hertl J. A., Bar D., Gröhn Y. T. 2010. The cost of different types of lameness in dairy cows calculated by dynamic programming. Prev. Vet. Med. 97: 1-8. [5] Conneely M., Ryan E. 2024. The cost of lameness in Irish dairy herds. Veterinary Ireland Journal 14(4): 217-222. [6] Langova L., Novotna I., Nemcova P., Machacek M., Havlicek Z., Zemanova M., Chrast V. 2020. Impact of Nutrients on the Hoof Health in Cattle. Animals 10(10): 1824.