Pleuropneumonia u świń
Pleuropneumonia, czyli zapalenie opłucnej i płuc, to poważna i wysoce zakaźna choroba układu oddechowego świń. Najczęściej dotyka młode osobniki. Czynnikiem wywołującym chorobę jest bakteria Actinobacillus pleuropneumoniae, która może być przenoszona z zakażonych loch na prosięta już około 10. dnia życia.
Pleuropneumonia przebiega gwałtownie – charakteryzuje się nagłym początkiem, krótkim czasem trwania oraz bardzo wysoką zachorowalnością i śmiertelnością. Choroba ta stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia stada i może prowadzić do znacznych strat ekonomicznych w hodowli.
Dlatego opłaca się znać dodatki, które zmniejszają ryzyko zachorowania świń. Wsparciem dla układu oddechowego świń jest Herb-All Resp.
Pleuropneumonia – realne straty dla hodowli świń
- Pleuropneumonia to choroba, która niesie ze sobą nie tylko zagrożenie zdrowotne dla stada, ale również znaczące straty ekonomiczne. Szacuje się, że poważne zmiany chorobowe w płucach mogą powodować straty finansowe sięgające nawet 11,53 euro na każdą zakażoną świnię. Wpływ ekonomiczny choroby nie ogranicza się wyłącznie do śmiertelności, która w niektórych przypadkach może dochodzić do 10%, lecz obejmuje również wysokie koszty leczenia, w tym wydatki na antybiotyki oraz programy szczepień. Dodatkowo obserwuje się spadek średniego dziennego przyrostu masy ciała nawet o 34%, a pogorszenie współczynnika konwersji paszy (FCR) może sięgać 26%, co znacząco obniża rentowność produkcji [1,2].
Etiologia
Za rozwój choroby odpowiada bakteria Actinobacillus pleuropneumoniae – Gram-ujemny, fakultatywnie beztlenowy drobnoustrój, który atakuje układ oddechowy świń. Do zakażenia dochodzi głównie drogą kropelkową, poprzez bezpośredni kontakt między zwierzętami.
Bakteria może być również przenoszona w postaci aerozolu na odległość około 1–2 metrów, jednak bezpośredni kontakt między osobnikami jest nawet dziesięciokrotnie bardziej skuteczny w szerzeniu infekcji.
Skuteczność namnażania się bakterii Actinobacillus pleuropneumoniae zależy od ich zdolności do pozyskiwania niezbędnych składników odżywczych, zwłaszcza żelaza. Drobnoustroje te wytwarzają liczne czynniki umożliwiające wychwyt i transport jonów żelaza, m.in. białka wiążące transferynę i hemoglobinę oraz siderofory – związki wychwytujące żelazo z otoczenia.
Jeśli bakterie skutecznie namnażają się i utrzymują w tkankach świni, typowe objawy zapalenia opłucnej i płuc mogą pojawić się już w ciągu kilku godzin od zakażenia. Szacuje się, że pierwsze symptomy występują po 4–12 godzinach, a w ciężkich przypadkach czas od infekcji do śmierci zwierzęcia może wynosić zaledwie 6 godzin.
Uszkodzenia płuc w przebiegu pleuropneumonii są spowodowane działaniem egzotoksyn ApxI, ApxII oraz ApxIII, produkowanych przez bakterię Actinobacillus pleuropneumoniae. Wszystkie szczepy tego drobnoustroju wytwarzają jedną lub dwie z wymienionych toksyn.
Najbardziej zjadliwe są szczepy produkujące ApxI i ApxII, natomiast te wytwarzające ApxII i ApxIII wykazują mniejszą zjadliwość. Różnice w rodzaju i sile działania toksyn wpływają na przebieg choroby oraz rozległość zmian w płucach zakażonych zwierząt.
Objawy kliniczne
Przebieg choroby może przybierać różne formy — od bardzo ostrej, przez ostrą, aż po przewlekłą. W bardzo ostrej postaci pleuropneumonii objawy pojawiają się nagle i mają gwałtowny charakter. U zakażonych świń obserwuje się silną duszność, oddychanie z otwartym pyskiem, a także krwawą lub pienistą wydzielinę z nosa. Zwierzęta mają wysoką gorączkę, tracą apetyt, wykazują niechęć do ruchu i często przyjmują charakterystyczną postawę tzw. „siedzącego psa”.
W ostrej postaci choroba rozwija się wolniej. Objawy obejmują stopniowy spadek apetytu, utrudnione oddychanie oraz sporadyczny kaszel. Część zwierząt pada w ciągu kilku dni, inne wracają do zdrowia, natomiast u pozostałych choroba może przejść w formę przewlekłą.
W przypadku postaci przewlekłej świnie są wyraźnie osłabione, cierpią na utrzymujący się kaszel i wykazują spowolniony przyrost masy ciała. W badaniu poubojowym stwierdza się trwałe, rozległe uszkodzenia płuc.
Zapobieganie i leczenie
Najbardziej odpowiedni schemat leczenia pleuropneumonii zależy od sytuacji w danym stadzie, dlatego zawsze powinien być ustalany w konsultacji z lekarzem weterynarii.
Terapia opiera się głównie na stosowaniu antybiotyków, takich jak: ceftiofur, tilmikozyna, tetracykliny, penicyliny syntetyczne, tylozyna czy sulfonamidy. Antybiotykoterapia przynosi najlepsze efekty u świń, u których choroba została rozpoznana we wczesnym stadium — pozwala wówczas skutecznie ograniczyć rozwój zakażenia i zmniejszyć śmiertelność w stadzie.
Na początku leczenia zaleca się podanie leku pozajelitowo (np. w formie iniekcji), a następnie kontynuowanie terapii poprzez dodanie preparatu do wody pitnej lub paszy. Takie postępowanie nie tylko wspomaga proces leczenia, ale także chroni zwierzęta mające kontakt z zakażonymi osobnikami.
Podawanie leków z paszą jest skuteczne wyłącznie wtedy, gdy świnie pobierają odpowiednią ilość pokarmu i wody. Dodatkowo stosowanie leków przeciwzapalnych może przynieść wymierne korzyści — pomaga obniżyć gorączkę, złagodzić stan zapalny oraz przywrócić zwierzętom apetyt i chęć picia.
Skuteczna profilaktyka choroby opiera się na odpowiednim zarządzaniu stadem i warunkami utrzymania zwierząt. Obejmuje ona m.in. wczesne odsadzanie prosiąt, stosowanie systemu „all-in/all-out” (wszystko wchodzi – wszystko wychodzi), ograniczenie liczby świń w budynku – jeśli jest to możliwe – oraz poprawę wentylacji w pomieszczeniach.
Działania te pozwalają ograniczyć ryzyko rozprzestrzeniania się bakterii i wspierają utrzymanie dobrej kondycji zdrowotnej całego stada.
W jaki sposób zmniejszyć ryzyko pleuropneumonii ?
Skutecznym sposobem ograniczenia ryzyka wystąpienia pleuropneumonii jest zastosowanie preparatu Herb-All RESP w dawce 6 g na sztukę dziennie (około 2,5 kg na tonę paszy).
Dodatek ten wykazuje silne działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, rozszerzające oskrzela oraz przeciwfibrynolityczne, dzięki czemu skutecznie wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego i pomaga utrzymać zwierzęta w dobrej kondycji zdrowotnej.
Regularne stosowanie Herb-All RESP:
- opóźnia proces zwłóknienia płuc, utrzymując ich prawidłową wydolność,
- wzmacnia odporność organizmu, co zmniejsza ryzyko wtórnych infekcji,
- poprawia ogólną kondycję i apetyt zwierząt, co przekłada się na lepsze wyniki produkcyjne,
- ogranicza potrzebę interwencji antybiotykowych, co obniża koszty leczenia i wspiera produkcję wolną od antybiotyków.
W efekcie Herb-All RESP nie tylko chroni zdrowie świń, ale również zwiększa rentowność produkcji, minimalizując straty wynikające z chorób oddechowych i poprawiając stabilność wyników hodowlanych.
[1] Giacominelli-Stuffler R.; Marruchella G.; Storelli M. M.; Sabatucci A.; Angelucci C. B.; Maccarrone, M. 5-Lipoxygenase and Cyclooxygenase-2 in the Lungs of Pigs Naturally Affected by Enzootic Pneumonia and Porcine Pleuropneumonia. Res. Vet. Sci. 2012, 93, 898–903. [2] Srijuntongsiri G.; Mhoowai A.; Samngamnim S.; Assavacheep P.; Bossé J. T.; Langford, P. R.; Posayapisit, N.; Leartsakulpanich, U.; Songsungthong, W. Novel DNA Markers for Identification of Actinobacillus Pleuropneumoniae. Microbiol. Spectr. 2022, 10, e01311-21.