KOLIBAKTERIOZA
Biegunka zakaźna (wywoływana przez szeroką gamę mikroorganizmów – bakterie, wirusy i pierwotniaki) pozostaje jednym z największych wyzwań zdrowotnych w produkcji bydła. Stanowi przyczynę ponad połowy wszystkich przypadków śmierci cieląt w fermach mlecznych. Na szczególną uwagę zasługują enterotoksyczne Escherichia coli (ang. Enterotoxigenic Escherichia coli – ETEC), odpowiedzialne za wiele przypadków biegunek osesków.
Patogenna E. coli jest bakterią Gram-ujemną, która uszkadza komórki jelita cienkiego najmłodszych osesków, kiedy ich układ odpornościowy jest jeszcze słaby. Niewystarczająca ilość przeciwciał w siarze, niewystarczające spożycie siary i niewystarczające wchłanianie przeciwciał z jelit sprawiają, że ryzyko infekcji rośnie.
Główne czynniki ryzyka zakażenia ETEC u młodych cieląt to:
- Niedostateczna higiena w oborze.
- Zbyt wczesne odsadzenie od matki.
- Stres związany z transportem lub zmianą środowiska.
- Niewłaściwe żywienie, w tym brak odpowiedniej ilości siary.
Badania epidemiologiczne cieląt ras mięsnych i mlecznych wskazują na E. coli jako główną przyczynę biegunki noworodków w wieku od 2 do 10 dni (zazwyczaj poniżej 48 godz. ż.). Rzadko prowadzi ona do biegunki u starszych cieląt i dorosłego bydła. Chore cielęta są wyczerpane, nie piją i nie ssą, stają się odwodnione. Bardzo obfita i wodnista biegunka jest typowa dla zakażeń ETEC.
Przyłączenie do nabłonka jelita pozwala bakteriom na utrzymanie miejsca bytowania w jelicie cienkim i namnażanie się; dzięki temu nie zostają wydalone wraz z treścią pokarmową. Zdolność ETEC do wiązania się z nabłonkiem jelita cienkiego jest zależna od wieku i stopniowo maleje od 12 godz. życia do 2 tyg. życia. Po osiedleniu się w jelicie ETEC wytwarza stabilną termicznie toksynę[1]. Kiedy toksyna bakteryjna docierają do krwiobiegu, powoduje poważne ogólnoustrojowe zapalenie i wyzwala kolejne reakcje, które prowadzą do niewydolności narządów i ostatecznie śmierci.
Straty produkcyjne
Częstość występowania biegunki cieląt wywołanej przez patogenną E. coli może sięgać 60-70% (do 90-100% w dużych gospodarstwach); śmiertelność może sięgać ponad 50%. Dlatego zapobieganie i leczenie biegunki cieląt są niezwykle ważne[2].
Fitobiotyki jako sposób na kolibakteriozę u cieląt
W infekcjach bakteryjnych stosowane są naturalne środki przeciwdrobnoustrojowe, znane jako fitobiotyki. Ich działanie to zasługa składników aktywnych, których są źródłem; odpowiednia kombinacja składników aktywnych pozwala zmniejszyć ryzyko problemów zdrowotnych bydła oraz przynosi ulgę w momencie, gdy niezbędne jest zastosowanie leczenia objawowego. Fitobiotyki różnią się od antybiotyków, które przez wiele lat były najpopularniejszym rozwiązaniem na infekcje bakteryjne, nie niosą ze sobą ryzyka efektów ubocznych. Antybiotyki zwiększają potencjalne ryzyko wzrostu oporności patogenów zwierzęcych, ludzkich, przez co ich stosownie powinno być ograniczone.
Fitobiotyki wykazują silny potencjał do hamowania bakterii chorobotwórczych, dzięki czemu pośrednio przyczyniają się do zwiększenia wydajności wzrostu. Aby uzyskać oczekiwany cel, a mianowicie wygrać „walkę” z kolibakteriozą ważny jest odpowiedni dobór fitobiotyku.
W sytuacji infekcji wywołanej przez enterotoksyczne Escherichia coli egzamin zdaje całkowicie roślinny:
Dawka: 3 g / cielę /dzień
Herb-All GUT znajduje zastosowanie w profilaktyce zaburzeń trawiennych, przy okazji nie osłabia korzystnego mikrobiomu jelit.
Wspieranie mikrobiomu jelit
Aby zmniejszyć ryzyko infekcji E. coli należy wspierać mikrobiom jelit, tj. społeczność mikroorganizmów (w tym bakterii, grzybów, wirusów i drożdży) mających wpływ na funkcjonowanie organizmu zwierzęcego. W przypadku najmłodszych zwierząt, u których układ pokarmowy nie jest w pełni rozwinięty, przejawem wsparcia mikrobiomu jelit jest m.in. wdrożenie do żywienia soli wapniowej lub sodowej kwasu masłowego. Maślan wspomaga wzrost pożytecznych bakterii, takich jak Lactobacillus i Bifidobacterium, które m.in. hamują wydzielanie cytokin prozapalnych.
Wykazano, że Lactobacillus hamują wzrost i zjadliwość bakterii Escherichia coli. Udowodniono również, że Bifidobacteria mogą hamować adhezję (przyczepianie się) patogennych bakterii do komórek nabłonka jelita.
Źródłem maślanu wapnia (otoczkowanego) jest:
Dawka: 2 kg/1 t preparatu mlekozastępczego, Startera dla cieląt
[1] Foster D. M., Smith G. W. 2009. Pathophysiology of Diarrhea in Calves. Vet Clin North Am Food Anim Pract. 25(1): 13-36. [2] He L., Wang C.; Simujide H., Aricha H., Zhang J., Liu B., Aorigele C. 2022. Effects of Pathogenic Escherichia coli Infection on the Flora Composition, Function, and Content of Short-Chain Fatty Acids in Calf Feces. Animals 12: 959.