Stres cieplny

Problematyka stresu cieplnego w przypadku drobiu staje się paląca, nie tylko w klimacie tropikalnym i subtropikalnym. Warto podkreślić, że z roku na rok problem stresu cieplnego staje się coraz większym wyzwaniem. Wynika to z dwóch kwestii – zmieniającego się klimatu oraz uwarunkowań fizjologicznych ptaków.

Według raportu Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu, globalna temperatura wzrosła o około 1°C od okresu przedindustrialnego do 2017 r. Przewiduje się, że będzie ona nadal rosnąć o około 0,2°C na dekadę. Ponadto kurczęta brojlery są szczególnie podatne na stres cieplny ze względu na obecność piór, brak gruczołów potowych oraz wysoki stosunek masy ciała do powierzchni ciała. Sugeruje się, że nowoczesne genotypy drobiu wytwarzają więcej ciepła ze względu na większą aktywność metaboliczną.

  • Kosztowny problem: Stres cieplny powoduje znaczne straty ekonomiczne dla producentów brojlerów. Na uwagę zasługuje wielkość strat ponoszonych przez największych producentów drobiu na świecie. W Stanach Zjednoczonych średnie roczne straty związane ze stresem cieplnym wynoszą od 128 do 165 milionów dolarów, a w Chinach stres cieplny w znacznym stopniu przyczynia się do strat w wysokości 2,7 miliarda dolarów odnotowanych w hodowli drobiu.
Letnie straty finansowe – z czego wynikają?

Straty finansowe, będące końcowym efektem wpływu wysokich temperatur na drób, wynikają z szeregu zmian zachodzących w organizmach zwierząt pod wpływem stresu cieplnego:

  • Upośledzenie działania układu odpornościowego: W wyniku stresu cieplnego następuje zmniejszenie stężenia immunoglobulin w surowicy (Ig G, Ig M, Ig A) oraz zmniejszenie masy narządów odpornościowych, takich jak grasica, śledziona i torebka Fabrycjusza. To wszystko sprawia, że ptaki są bardziej narażone na wszelkiego rodzaju choroby mające bezpośredni wpływ na rentowność prowadzonej produkcji.
  • Upośledzenie działania wątroby: Narażenie na stres cieplny zwiększa syntezę tłuszczu w wątrobie i odkładanie się tłuszczu w jamie brzusznej u drobiu. Nadmierne odkładanie się tkanki tłuszczowej jest negatywnym zjawiskiem ponieważ zmniejsza wydajność paszy, produkcje nieśną i wydajność tuszy.
  • Zakłócenie równowagi pomiędzy ilością wytwarzanych w organizmie wolnych rodników, a możliwościami ich zwalczania: Brak równowagi może uszkodzić składniki komórkowe, takie jak białka, lipidy i DNA, negatywnie wpływając na zdrowie i produktywność ptaków.
  • Reakcja zapalna: Reakcja zapalna może objawiać się uszkodzeniem tkanek, zwłaszcza śledziony i wątroby
  • Ograniczenie pobrania paszy: Wysokie temperatury prowadzą do spadku apetytu, co wpływa negatywnie na masę ciała, która może zmniejszyć się nawet o 20-40%.
  • Wzrost wskaźnika FCR: Wskaźnik konwersji paszy (FCR) może wzrosnąć o 3-5%.
  • Zmniejszenie produkcji jaj: W wyniku stresu cieplnego obserwuje się spadek liczby jaj produkowanych, wzrost liczby jaj uszkodzonych oraz obniżenie masy jaj i grubości ich skorup.
  • Spadek masy narządów płciowych: U samic dochodzi do zmniejszenia masy jajników i jajowodów, natomiast u samców zmniejsza się masa jąder, co prowadzi do pogorszenia jakości nasienia. Zmiany te, wraz z zaburzeniami w gospodarce hormonalnej powodują pogorszenie wskaźników reprodukcji.
  • Pogorszenie jakości mięsa: Stres cieplny wpływa na zaburzenia syntezy białek oraz niepożądane odkładanie się tłuszczu, co skutkuje mięsem bladym, miękkim i wodnistym (PSE) lub ciemnym, twardym i suchym (DFD). Takie mięso charakteryzuje się obniżoną zdolnością do zatrzymywania wody, zaburzonym kolorem, konsystencją oraz skróconym okresem przydatności do spożycia.
  • Pogorszenie integralności jelit: Dochodzi do skrócenia kosmków jelitowych, co wpływa negatywnie na wchłanianie substancji odżywczych.

Co zrobić, gdy letnie upały dają się we znaki?

Aby zmniejszyć ryzyko strat wynikających ze stresu cieplnego, warto polegać na skutecznych strategiach; ponieważ nie mamy wpływu na letnie upały ani na fizjologię nowoczesnych genotypów. Należy uwzględnić różne podejścia, takie jak:

  • Strategie środowiskowe (m.in. kontrolowanie wielkości stada),
  • Strategie wodne (m.in. wprowadzenie zraszaczy lub systemów zamgławiających),
  • Strategie żywieniowe (m.in. stosowanie mieszanki paszowej o odpowiednim poziomie tłuszczu, witamin i składników mineralnych).

Strategie żywieniowe na okres letnich upałów powinny również uwzględniać odpowiednią suplementację.

Jakich dodatków paszowych szukać, aby przejść przez okres letnich upałów bez strat finansowych?

Powinny to być dodatki, które:

posiadają właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne,

wspierają działanie układu odpornościowego,

wspierają pracę wątroby,

chronią funkcje bariery jelitowej.

OCHRONA ANTYOKSYDACYJNA

Od wielu lat, w okresie letnich upałów, strategię żywieniową radzenia sobie ze stresem cieplnym uwzględnia się witaminę C, dodawaną do wody lub paszy. Rozwiązanie to jest powszechnie stosowane zarówno przez hodowców drobiu, jak i świń. Jednakże, czy nowoczesne genotypy są w stanie poradzić sobie z upałami, mając do dyspozycji jedynie takie wsparcie? Aby skutecznie stawić czoła wysokim temperaturom, należy szukać rozwiązań o silniejszych właściwościach antyoksydacyjnych. Takimi substancjami są polifenole, które:

  • Łagodzą stres cieplny u drobiu poprzez modulowanie szlaków stresu oksydacyjnego, głównie poprzez usuwanie reaktywnych form tlenu i wzmacnianie mechanizmów obrony antyoksydacyjnej.
  • Mogą wpływać na ekspresję białek związanych z odpowiedzią na stres, takich jak białka szoku cieplnego i enzymy antyoksydacyjne.

Źródłem polifenoli jest Elife, który poprzez wzmacnianie obrony antyoksydacyjnej organizmu wpływa na wyniki produkcyjne drobiu. Elife znajduje zastosowanie w żywieniu drobiu mięsnego, nieśnego oraz reprodukcyjnego. Szczególnie polecany jest jako element strategii żywienia drobiu w II fazie nieśności, gdy poziom endogennych antyoksydantów zmniejsza się.

Wykazano, że Elife może:

  • Zwiększyć wskaźnik nieśności w II fazie cyklu;
  • Obniżyć FCR;
  • Zwiększyć całkowitą masę jaj;
  • Zwiększyć liczbę jaj zapłodnionych;
  • Poprawić jakość nasienia;
  • Wzmocnić obronę antyoksydacyjną jaja, co ma pozytywny wpływ na przeżywalność zarodków;
  • Poprawić wylęgowość;
  • Poprawić jakość mięsa.
OCHRONA WĄTROBY

Stres cieplny może mieć znaczący wpływ na zdrowie wątroby drobiu, prowadząc do zmniejszenia masy i wielkości wątroby, stanów zapalnych, oraz upośledzenia funkcji wątroby. Efekty te mogą negatywnie wpływać na przyrost masy ciała, jakość mięsa oraz ogólną produkcję brojlerów i kur niosek.

Szukając dodatków wspierających wątrobę, warto zwrócić uwagę na Herb-All LIVER, który, jak sama nazwa wskazuje, jest sprecyzowany w swoim działaniu. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że jest to fitobiotyk jak każdy inny. Nic bardziej mylnego, ponieważ dysponuje on kilkoma cechami, które wyróżniają go na tle innych tego typu dodatków:

  • produkowane są z całych roślin: Herb-All LIVER jest produkowany z całych roślin, a nie z wyciągów, co pozwala na wykorzystanie całego potencjału rośliny.
  • bogactwo składników aktywnych: W jego skład wchodzą rośliny, które dzięki warunkom klimatycznym, w jakich rosną, są bogatsze w składniki aktywne niż inne dodatki produkowane z roślin z klimatu umiarkowanego.
  • niewielka dawka: Wysoka koncentracja składników aktywnych w Herb-All LIVER sprawia, że wystarczy niewielka ilość tego dodatku (300-500 g/1 tonę paszy), by zarejestrować widoczne (i opłacalne) zmiany.

 

Właściwości Herb-All LIVER zostały potwierdzone w próbach terenowych.

Jak dowodzą przeprowadzone dotychczas badania, produkt ten:

  • Zwiększa poziom przeciwciał po szczepieniu przeciw rzekomemu pomorowi  drobiu.
  • Usprawnia pracę wątroby i nerek.
  • Pośrednio wspiera pracę układu oddechowego.
INTEGRALNOŚĆ BARIERY JELITOWEJ

Stres cieplny u zwierząt prowadzi do redystrybucji krwi w celu maksymalnego rozproszenia ciepła. W tym procesie następuje zwężenie naczyń krwionośnych w przewodzie pokarmowym, co zmienia priorytety przepływu krwi. W rezultacie zmniejszony przepływ krwi i składników odżywczych do nabłonka jelitowego zaburza integralność bariery jelitowej. Ograniczenie dawki pokarmowej oraz głodówka negatywnie wpływają na strukturę błony śluzowej jelit, ponieważ składniki paszy zawierają związki, które bezpośrednio stymulują wzrost tej tkanki. Ograniczenie dawki pokarmowej może prowadzić do zaniku błony śluzowej jelit zarówno u ssaków, jak i ptaków. W związku z tym głodówka, nawet przez krótki czas, może zakłócać syntezę komórek nabłonkowych jelit i negatywnie wpływać na wzrost ptaków.

Dlatego tak ważne jest stosowanie w okresie upałów mieszanek paszowych, które wspierają zdrowie jelit ptaków.

Otoczkowany maślan wapnia stanowi skuteczne rozwiązanie, ponieważ dzięki swojej otoczce dociera do dalszych odcinków przewodu pokarmowego. W przeciwieństwie do maślanu sodu, otoczkowany maślan wapnia pozwala na bardziej kontrolowane uwalnianie kwasu masłowego w jelitach oraz pozwala uniknąć zwiększonego spożycia sodu. Dodatkowo, maślan wapnia wspiera mikroflorę jelit, która ma kluczowe znaczenie dla zdrowotności stada.

Butifour CCB, jako źródło otoczkowanego maślanu wapnia, wykazuje korzystny wpływ na wyniki produkcji drobiu. Badania dowiodły, że ten innowacyjny produkt:

  • Zwiększa wskaźnik nieśności: Dzięki optymalizacji warunków zdrowotnych drobiu, następuje poprawa wydajności nieśności.
  • Redukuje FCR: Stosowanie Butifour CCB przyczynia się do obniżenia wskaźnika konwersji paszy (FCR), co sprawia, że pasza jest efektywniej wykorzystywana.
  • Zwiększa całkowitą masę jaj: Produkt ten wpływa na wzrost ogólnej masy jaj, co przekłada się na lepsze wyniki produkcyjne.
  • Obniża śmiertelność: Dzięki poprawie stanu zdrowia drobiu, Butifour CCB przyczynia się do zmniejszenia wskaźnika śmiertelności.